TRYB JASNY/CIEMNY

Olej kokosowy - zły czy dobry? Czemu posiłki tłuszczowo-węglowodanowe mogą być błędem?

Olej kokosowy to dalej gorący temat w świecie dietetyki. Dobry? Zły? A może i dobry i zły? Postanowiłam podjąć ten temat także i na swoim blogu. Zapraszam na wpis!

Produkty pochodzenia orzecha kokosowego często królują w diecie ketogennej. Czy słusznie? A może są przypadki, gdy nie warto na nich bazować?

Kokos, palma kokosowa
To nazwa drzewa z tropikalnych krajów, palmy, która daje owoc zwany orzechem kokosowym. Wnętrzne (miąższ) orzecha jest słodki, soczysty i dobry do jedzenia zarówno na surowo jak i po przetworzeniu. Orzech w dojrzałej postaci zawiera: do 35% tłuszczów, 4% pełnowartościowego białka. Bielmo (w postaci stwardniałej) składa się z: 70% tłuszczów, 14% cukrów oraz 7% białek. To z niego otrzymujemy produkty obecne na rynku (Piotrowska i in., 2019).

Z orzecha kokosowego otrzymujemy:
Dziś chciałam się skupić głownie na oleju kokosowym. 

Olej kokosowy
Olej kokosowy jako wyjątek w świecie roślin - jest ciałem stałym w temperaturze pokojowej o białej, śliskiej postaci i słodkim zapachu. Jest pozyskiwany z tłoczenia miąższu kokosowego. Dobrze rozpuszcza się w alkoholu. Z kokosa otrzymujemy różne produkty oleiste, ale za najbardziej wartościowe uznaje się masło kokosowe. Olej kokosowy to niemal 92-95% kwasów tłuszczowych nasyconych, z których największą zawartość ma kwas laurynowy (Piotrowska i in., 2019).

Zalety oleju kokosowego
  • łyżka oleju kokosowego to około 120 kcal - stanowi potężną dawkę energii
  • dostarcza niemal wyłącznie kwasy tłuszczowe nasycone
  • 2/3 stanowią tzw. kwasy tłuszczowe średniołańcuchowe cenione w procesach "keto"
  • z niego pozyskujemy czysty olej MCT - najbardziej "pro ketogenny olej"
  • zawiera witaminę E i K, żelazo i związki fenolowe (Piotrkowska i in., 2019)
Inne zalety opisywane w kosmetyce, medycynie naturalnej, przemyśle spożywczym itp:
  • ma właściwości przeciwbakteryjne (używany np. do produkcji past do zębów)
  • wspiera wchłanianie witamin z grupy ADEK (jak każdy inny tłuszcz)
  • przyspiesza gojenie ran i oparzeń
  • wpływa korzystnie na wygląd skóry i włosów (świetny do olejowania włosów)
Wady oleju kokosowego
  • łyżka oleju kokosowego to około 120 kcal - stanowi potężną dawkę energii, więc w przypadku redukcji masy ciała należy uważać z jego ilością, bo łatwo stracić deficyt (podobnie jak w przypadku stosowania innych tłuszczów)
  • dostarcza niemal wyłącznie kwasy tłuszczowe nasycone, więc z jego ilością należy uważać u osób z wysokim poziomem LDL, trójglicerydami i cholesterolem
  • nadmierne spożycie (przewaga kwasów nasyconych w porównaniu do nienasyconych) może prowadzić do wzrostu poziomu LDL 
  • 2/3 stanowią tzw. kwasy tłuszczowe średniołańcuchowe, więc może wywołać ból brzucha u wrażliwych osób (podobnie jak MCT)
  • lepiej nie przesadzać z jego ilością w posiłkach wysokocukrowych/wysokowęglowodanowych
Teoria niełączenia cukru i tłuszczów w posiłkach
Teorie, które mówią o oddzielaniu makroskładników w posiłkach stanowią przedmiot wielu badań. Słusznie! Okazuje się, że istnieje cykl glukoza-kwasy tłuszczowe, który zwany jest cyklem Randle'a. Polega na tym, że większa dostępność tłuszczów dostarczonych w posiłku z cukrami konkuruje z utylizacją glukozy w mięśniach (i nawiasem mówiąc przyczynia się do wzrostu insulinooporności). Badania potwierdzają, że glukoza i jej metabolizm zaburza metabolizm tłuszczów i odwrotnie obecność glukozy zaburza metabolizm kwasów tłuszczowych (prace naukowców Kelley i Mandarino) - w konsekwencji prowadząc do zmian chorobowych. Najnowsze badania donoszą, że zastąpienie pewnej ilości kwasów tłuszczowych nasyconych - kwasami tłuszczowymi nienasyconymi (np. oliwą z czarnuszki/wiesiołka czy oliwą z oliwek) znosi w części ten efekt (Kelley, Goodpaster, 2001).

PODSUMOWANIE: I ponownie natura pokazuje nam, że umiar - to słowo klucz odnoszące się do każdego aspektu naszego życia! Masz wysoki LDL lub jesz spore ilości węglowodanów - odpuść duże ilości kokosa (a także duże ilości masła i smalcu w przypadku posiłków węglowodanowych). Masz lipidogram w normie i stosujesz dietę niskowęglowodanową? Stosuj kokos, ale zawsze z umiarem. Ze swojej strony szczerze polecam zainteresować się domowymi kremami i olejkami do włosów na bazie produktów kokosowych. Są świetne choć oczywiście nie dla każdego typu włosów/skóry. Olej kokosowy to świetny produkt w wielu dziedzinach życia, nie zawsze musi być stosowany spożywczo. ALE ZAWSZE wybieramy tłoczony na zimno!


Literatura:

Piotrowska A., Totko-Borkusiewicz N., Klucznik A., Olej kokosowy – możliwości zastosowań kosmetycznych, Borgis Post Fitoter 2019; 20(2): 136-144

Kelley D. E., Goodpaster B. H., Skeletal muscle triglyceride An aspect of regional adiposity and insulin resistance, Diabetologia Praktyczna 2001, tom 2, nr 4


Miłej lektury!

****************************************************************
Udostępniajcie jeśli macie ochotę! :)

Bardzo proszę o uszanowanie mojego autorstwa do zdjęć i przepisów :)

USTAWA z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
Art. 78. 1.

W sklepie FoodForce czeka na Ciebie kod na 12% na hasło: reva12

Komentarze

  1. Jak zwykle bardzo ciekawy wpis. Mam pytanie, czy mleko kokosowe też może zaburzać nasz lipidogram i wpływać na poziom cholesterolu i LDL?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Tak, podobnie jak tłuste mięsa, smalec, masło, nabiał. Dlatego tak bardzo zawsze zachęcam do różnorodności w diecie;) Jeśli jemy tylko tłuste mięsa, kokosowe produkty, smalec i trochę warzyw - to kiepsko. Jeśli zaś dorzucimy ryby, jaja, orzechy, tłuszcze typu oliwa z oliwek, z awokado, z wiesiołka itp - to będzie super!

      Pozdrawiam serdecznie;)

      Usuń
    2. Dziękuję bardzo za odpowiedź, również pozdrawiam :)

      Usuń
  2. Dawniej używałam więcej oleju koko. Teraz zastąpiłam go oliwą z oliwek (do smażenia). I przyszło mi to całkiem łatwo. Ale nie umiem odmówić sobie pasty kokosowej :( Taka słabość :( Wiem -umiar, słowo klucz :)
    Proszę o sugestię jaka dawka mleczka koko czy pasty w ciągu dnia jest dopuszczalna, aby nie przesadzić z tymi tłuszczami?
    Pozdrawiam ciepło :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ciężko powiedzieć - póki z badaniami z krwi np. Lipidogramem oraz samopoczucie jest w porządku to dawka jest ok. A oliwkę jednak warto stosować na zimno, ponieważ nie do końca jest dobra do smażenia wg najnowszych badań (pisałam o tym w artykule z bloga). Łyżka oleju kokosowego do smażenia nie zaszkodzi, po prostu warto stosować różne tłuszcze i dbać o równowagę ;)

      Pozdrawiam serdecznie;)

      Usuń

Publikowanie komentarza

Polecane posty

instagram @keto__reva