Polecany post

KetoAdaptacja - tygodniowy jadłospis 2000kcal

Możesz zrobić pyszne zakupy z rabatem 12% na hasło: reva12

niedziela, 7 kwietnia 2019

Czy jestem w ketozie? Jak zmierzyć poziom ketonów?

Zauważyłam, że wiele osób często zadaje wiele konkretnych pytań: jak mierzyć czy jestem w ketozie? Czy lepszy będzie pomiar z krwi czy z moczu i który pomiar jest bardziej wiarygodny? Czy używać zwykłych pasków do moczu z apteki czy glukometru? A może najnowszy wynalazek z USA - urzadzenie do pomiaru ketonów z oddechu? Dziś post właśnie o tym :) Na koniec krótki dopisek ode mnie, co sądzę o takich pomiarach i czy warto wydaję na nie dość duże pieniądze.
Zacznijmy jeszcze raz od wyjaśnienia kilku pojęć (przypomnienia nigdy za wiele:):
  • Ketoza to stan, w którym nasz organizm korzysta efektywnie z ciał ketonowych zwanych ketonami, które powstają w procesie utleniania kwasów tłuszczowych. Istnieją dwa główne typy ketozy: ketoza odżywcza (żywieniowa) oraz kliniczna. Ketoza żywieniowa wywołuje efekt metaboliczny stabilizując poziom cukru i insuliny we krwi. Okazuje się, że ketoza żywieniowa indukowana redukcją węglowodanów na rzecz kwasów tłuszczowych nasyconych poprawia profil lipidów we krwi tzn. obniża poziom trójglicerydów, podnosi poziom frakcji HDL [1]. Ketoza kliniczna najczęściej stosowana jest w leczeniu epilepsji, migren. Pojawiają się także badania z zakresu leczenia dietą ketogenną autyzmu i nowotworów [2] Zgodnie z regułą Stocka i Yudkina: ketoza wystąpi, gdy ilość tłuszczu w diecie będzie równa dwukrotności ilości węglowodanów i połowie ilości białek [3]. Niektórzy twierdzą, że wyznacznik ketozy to ilość ketonów we krwi >0,5mmol/l.
  • Ketogeneza to szlak odpowiedzialny za produkcję ciał ketonowych. Jeszcze raz dla przypomnienia:
Rys. 1 Schemat szlaku ketogenezy [1].
  • Dieta ketogenna to niskowęglowodanowa dieta często określana jako dieta zawierająca <50 g węglowodanów na dzień [3]. Osoby stosujące dietę ketogenną wykazują tendencję do utrzymywania masy ciała i utraty tkanki tłuszczowej [1]. Okazuje się, że obecność ketonów (będących głównym wyznacznikiem ketozy) obserwowano także u osób ze zwiększonym spożyciem węglowodanów. I odwrótnie - u osób ze zmniejszonym spożyciem węglowodanów (poniżej 30 g) tylko o 42% badanych obserwowano obecność ketonów. Pozostałe osoby mimo niskiej podaży węglowodanów ich nie miały. Również wysokie spożycie białka nie gwarantuje obecności ketonów, ponieważ w organizmie może powstać nawet do 57 g glukozy na 100 g białka [co powstulował Hartman et al, 2007] [3].
Ok. Wiemy już, że dieta ketogenna nie zawsze prowadzi do ketozy. Wiemy czym jest ketoza i jaki jest "umowny" próg ketonów gwarantujący ketozę. W jaki sposób mierzyć więc ketony, aby wiedzieć czy nasz organizm z nich korzysta? 

Istnieją dwie główne drogi badania poziomu ketonów w organizmie:
  • pomiar z moczu
  • pomiar z krwi
  • dodatkowo niedawno pojawiły się urządzenia na pomiar ketonów z oddechu...



Sprawdźmy:)
  • Pomiar ketonów z moczu
Sprzęt: paski do ketonów z moczu (test do dostania w pierwszej lepszej aptece)Keto-Diastix, test paskowy do badania stężenia glukozy i ciaÅ‚ ketonowych  - Zamów w apteline.pl
Rys. 2 Paski do badania poziomu ketonów w moczu [5].

Zasada pomiaru obecności ketonów w moczu opiera się na barwnej reakcji z odczynnikami (stąd na opakowaniu takich pasków znajdziemy skalę pełną kolorów, aby po teście ocenić wzrokowo ilość ketonów). Całą procedurę testu znajdziecie na opakowaniu lub na stronie tutaj [klik]
DIRUI A10 URINE STRIP - Paski (100 sztuk) do badania moczu - 10 parametrów: leukocyty, azotyny, urobilinogen, białko, pH, krew, ciężar właściwy, ketony (kwas acetylooctowy), bilirubina, glukoza.
Rys. 3 Paski do badania poziomu ketonów w moczu [6].

Na stronie jednego z producentów (klik) znajdziemy informację:
Ketony: "strefa reakcyjna reaguje z kwasem acetylooctowym w moczu; nie reaguje z acetonem i BHB" [6]. Co to oznacza w przekładzie na "język polski"? A no właśnie... oznacza to, że paski do ketonów z moczu wykryją zaledwie 1 z 3 ciał ketonowych (BHB, aceton, acetooctan). Kicha prawda? Bo co z pozostałymi..?
Dodatkowo... jest to test z próbki jaką jest mocz. Mocz jest przez nas wydalany prawda? Oznacza to, że ketony badane w WYDALANYM moczu będą jedynie ketonami WYDALANYMI czyli takimi z jakich nasz organizm nie skorzystał, bo się ich pozbył. Proste prawda? :) Czyli.. z takiego testu nie dowiemy się czy jesteśmy w ketozie. Dowiemy się ile ketonów nasz organizm się pozbył, a nie zużył. Taka informacja również może być przydatna np na samym początku naszej diety, kiedy chcemy w prosty sposób stwierdzić czy zachodzi ketogeneza czyli czy ketony są chociaż produkowane, a później wydalane (co właśnie zmierzymyliśmy powyższym testem). 
Ciekawostki: u kobiet ciężarnych acetooctan występuje, aż w 30% próbek pomiarowych. Pastki testowe zawierają tzw nitroprusydek. Mogą wskazywać na fałszywie dodatni wynik, gdy osoba wykonująca pomiar przyjmuje leki zawierające grupy sulfhydrylowe lub ogromne ilości kwasu askorbinowego (wit. C). Ok to co dalej skoro paski do badania moczu są średnio miarodajne?
  • Pomiar ketonów z krwi
  • Sprzęt: glukometr, paski do ketonów z krwi 
    Rys. 4 Paski do badania poziomu ketonów we krwi [7].
Cała instrukcja obsługi glukometru jest bardzo prosta (nakłucie palca, naniesienie kropelki krwi na pasek, pomiar) i opisana na stronie najpopularniejszego producenta tutaj [klik]. Należy pamiętać, aby kupić/otrzymać glukometr przeznaczony do pomiaru ketonów oraz zgodny z paskami do pomiaru ketonów. I ponownie na stronie producenta czytamy: test służy do pomiaru ciał β-ketonowych we krwi czyli jedynie β-hydroksymaślanu. Jednakże tym razem pomiar nie pokazuje nam ilości wydalanego ciała ketonowego, a ciała ketonowego krążącego we krwi, co oznacza, że nasz organizm prawdopodobnie skorzysta z takiej cząsteczki energetycznej. Jest to dużo bardziej wiarygodny pomiar niż ciała wydalane wraz z moczem. I jednocześnie dużo droższy (niestety cena pasków do ketonów jest dość wysoka).

UWAGA: Badanie ciał ketonowych we krwi jest niezwykle ważne, gdy dana osoba choruje na cukrzycę typu 1, ponieważ może u nich wystąpić RÓWNOCZEŚNIE wysoki cukier i baaaaaardzo (!) wysoka ilość ketonów grożą kwasicą ketonową. Jednakże w przypadku zdrowych osób na ketozie sytuacja wygląda następująco: niski cukier, dość wysokie ketony. Wartość pomiaru steżenia ciał ketonowych u osób na diecie ketogennej raczej nie przekracza ilości 8 mmol/l. Takie osoby nie mają powodu do strachu przed kwasicą [7]. Poniżej przedstawiona jest tabela z wartościami pomiarów z krwi dla osób na różnych dietach.



Rys. 6 Pomiary z krwi osób na normalnej diecie, ketogennej i pomiary obrazujące kwasicę ketonową u osób chorych na cukrzycę typu 1 [9].

  • Pomiar ketonów z oddechu
Sprzęt: urządzenie do pomiaru ketonów z oddechu
Obraz 
Rys. 5 Ketonix do pomiaru acetonu z oddechu [10].

Ostatnie urzadzenie do pomiarów ketonów jest jeszcze słabo dostępne w Polsce. Technika pomiaru takiego urządzenia polega na analizie raczej śladowych ilości jednego z ciał ketonowych czyli acetonu obecnego w oddechu czyli wydalanego. Sam producent zaznacza, że nie należy traktować tego jako miarę intensywności ketozy. Wniosek? Fajny gadżet... i w sumie tyle. Czy warto wydać pieniądze? Ja raczej tego nie zrobię :)

Podsumowując:
Dieta ketogenna nie równa się ketozie. Aby badać intensywność ketozy należy skupić się głównie na ciałach ketonowych. Pomiar ketonów z moczu oraz oddechu nie jest miarodajnym wynikiem. Najlepszy pomiar ketozy skupia się wokół glukometru z paskami do ketonów (Uwaga! Nie każdy glukometr taką możliwość posiada!). Należy pamiętać, że nawet używając glukometru mamy wyniki tylko jednego ciała ketonowego z trzech możliwych. Jeśli mamy pieniążki, które chcemy przeznaczyć na takie badania - czemu nie. Jeśli nie mamy - nic się nie stanie jeśli nie będziemy badać ketonów wcale (warto je zbadać chociaż na początku diety po np miesiącu, aby chociaż wiedzieć czy jest skutecznie prowadzona). Jeśli chorujemy na cukrzycę typu 1 - pomiar jest bardzo ważny (zarówno cukru jak i ketonu we krwi). Istnieją różne typy ketozy. Ja stosuję formę kliniczną - leczę migreny. Jednak nie badam ketonów systematycznie (jedynie sporadycznie, gdy mam okazję). Dużo ważniejsze jest dla mnie samopoczucie i pełen luz w podejściu do diety i życia. Czasem stres towarzyszący bezustannym pomiarowi czyni większe szkody niż jest tego wart :) Czy badać ketozę? Czy zdobyć glukometr? Czy kupić zapas dość drogich pasków i mierzyć obecność β-hydroksymaślanu? Zdecydujcie sami :)

Literatura: 
[1] Gershuni, Victoria & L. Yan, Stephanie & Medici, Valentina. (2018). Nutritional Ketosis for Weight Management and Reversal of Metabolic Syndrome. Current Nutrition Reports. 7. 10.1007/s13668-018-0235-0. 
[2] Dhamija, Radhika & Eckert, Susan & Wirrell, Elaine. (2013). Ketogenic Diet. The Canadian journal of neurological sciences. Le journal canadien des sciences neurologiques. 40. 158-67. 10.1017/S0317167100013676. 
[3] Sumithran P, Proietto J. Ketogenic diets for weight loss: A review of their principles, 
safety and efficacy. Obes Res Clin Pract. 2008 Mar;2(1):I-II.
[4] http://www.glukopharma.eu/testy/Ketony.pdf
[5] https://apteline.pl 
[6] https://miniclinic.pl/
[7] https://bibliotekadiabetyka.pl/artykuly/program-komputerowy-do-glukometru]
[8] American Diabetes Association, Tests of glycemia in diabetes, Diabetes Care 2002, 25,
97-99.
[9] Paoli, Antonio,. Ketogenic Diet for Obesity: Friend or Foe?. International 
journal of environmental research and public health 2014, 11(2): 2092-2107.
[10] https://www.ketonix.com/clinic-breath-ketones

Miłej lektury!
****************************************************************
Udostępniajcie jeśli macie ochotę! :)
Bardzo proszę o uszanowanie mojego autorstwa do zdjęć i przepisów :)
USTAWA z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
Art. 78. 1.

22 komentarze:

  1. A czy jest możliwość zbadania krwi w laboratorium, jeśli nie mam dostępu do glukometru? Jakie badania należałoby wykonać, aby sprawdzić czy jest się w ketozie?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Najprościej użyć jednak glukometru (zbadać i cukier i ketony). Powyżej jest tabelka odnosząca się do wyników.

      Niestety nie orientuję się czy jest teraz taka możliwość badań z krwi w laboratorium. Chyba nie. Firma Abbot o ile mi wiadomo prowadzi wysyłkę glukometrów na numer LOT z pasków do glukozy zakupionych w aptece, więc można zdobyć glukometr na własny użytek :)

      Mam nadzieję, że pomogłam. Pozdrawiam :)

      Usuń
    2. Bardzo, dziękuję. Ale z tymi glukometrami to nie jest tak, że trzeba mieć specjalny, z konkretnej firmy, żeby zmierzyć poziom ketonów? (tak jak firma Optimum), czy każdy glukometr się nadaje i wystarczy kupić odpowiednie paski?

      Usuń
    3. Tak dokładnie, musi być kompatybilny z paskami. Napisałam o tym wyżej :) Jeśli do glukometru nie ma pasków do ketonów to na pewno nie mierzy on BHB we krwi. Dlatego należy uważać przy wyborze glukometru.

      Usuń
    4. Jakie więc paski kupić żeby pasowały do tych z firmy abbot?

      Usuń
    5. Do glukometru firmy Abott należy kupić paski tej samej firmy- proste :) Czyli paski XidoNeo firmy Abott.

      Pozdrawiam:)

      Usuń
  2. Ketonix to urządzenie produkowane w Szwecji: "KETONIX® - Breath Ketone Analyzer - The Original Biohackers Choice Since 2013 MADE IN SWEDEN, COPYRIGHT KETONIX AB 2013-2019".
    Rzeczywiście bardzo drogie, ale szczerze mówiąc liczyłem na recenzję a nie zdawkową opinię.:(

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Niestety nie mogłam napisać recenzji, gdyż... nigdy tego nie używałam. Po prostu postanowiłam bazować na skromnym opisie producenta:) Zrobiłam małe porównanie tak, aby czytelnicy wiedzieli, że takie pomiary są małoo treściwe i po prostu szkoda inwestować sporo pieniędzy w takie urządzenia. Napisałam czego dotyczy analiza i jak odnosi się do niej producent, a to myślę, że najważniejszy punkt w całości tematu czyli "jak mierzyć stan ketozy":)

      Pozdrawiam!

      Usuń
  3. Witaj! Czy mogłabyś napisać coś więcej, albo dać jakieś wskazówki dotyczące Twojej walki z migrenami? Zaciekawiło mnie stosowanie ketozy klinicznej. Ja stosuję jej normalną, żywieniową formę. Ataki się zmniejszyły, ale w dalszym ciągu są.
    Będę wdzięczna za wszelkie informacje!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Postaram się kiedyś napisać na ten temat więcej :) Co do wskazówek - nie robię nic szczególnego. Po prostu pilnuję diety, węglowodany zaczęłam dodawać w malutkich ilościach dopiero po 3 latach okołotreningowo. Pilnuję elektrolitów, wody. Ataki ... są. W okresach dużego stresu, zmian pogody. Ale na to już niewiele można poradzić. Kiedyś miewałam migreny 2-3 razy w tygodniu. Teraz 2 maks 3 razy na miesiąc, więc to naprawdę ulga w życiu.

      Zdrówka i pozdrawiam serdecznie:)

      Usuń
  4. Mam problem - jestem na diecie ketogenicznej już prawie miesiąc. Sprawdzam ilość ketonów w moczu paskami. Stężenie jest wysokie i z biegiem czasu nie maleje. Zaczynam się zastanawiać, co robię źle. Adaptacja powinna już dobiegać końca, a jednak organizm wciąż wydala ketony.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Proponuję sprawdzić pomiary bezpośrednio z krwi :) Wszystko się wyjaśni. Albo będą ketony-czyli jest ok. Albo nie-wtedy mamy znak, że adaptacja trwa dalej.

      Pozdrawiam serdecznie :)

      Usuń
    2. @Anonimowy6 listopada 2019 20:15
      Wszystko ok. Jak badasz z moczu to jest to normalne. Gdy Twój organizm w pełni się zaadaptuje to wtedy w moczu nie będzie ketonów.

      Usuń
    3. Niekoniecznie, ponieważ nawet osoby silnie zaadaptowane czasem mają ketony w moczu, ale także i krwi - z której przede wszystkim korzystają, w moczu nadmiar wydalają :)

      Pozdrawiam serdecznie!

      Usuń
  5. Witam, Na diecie ketogenicznej jestem juz prawie dwa lata i nie jestem aktywny fizycznie. Nie liczę makroskładników ale na pewno nie przekraczam 50g weglowodanów na dobę (asą dni że nie przekraczam 20g). Niestety mimo, że poziom ketonów utrzymuje mi sie w zakresie 1-1.5 to trudno mi zejsc z glukozą poniżej 90 - nawet po kilkunastogodzinnych głodówkach. Na początku tej diety chudłem w tempie ekspresowym i pomiędzy moim max a min utraciłem jakieś 23kg. Póżniej miałem dwa tygodnie urlopu na którym po prostu odpusciłem dietę całkowicie. Od tamtego czasu nie mogę wrócić do tej dynamiki i moja waga wróciła do około 93kg. Żeby dalej chudnąc muszę minimalizować okno zywieniowe IF i mocno ograniczać posiłki. Podczas gdy dwa lata temu przychodzilo to z niebywałą łatwością dzisiaj męczy mnie to, żeby nie powiedzieć, że głoduję. Łącze to jakoś z tym raczej wysokim cukrem (w odniesieniu do ketozy). Będę wdzięczny za wszelkie sugestie.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dzień dobry!
      Czy ten pomiar był robiony rano? Jest możliwy ewentualny "efekt brzasku". Jeśli nie rano to może za szybko po posiłku? Jest też opcja zafałszowania wyniku przez glukometr. W zależności od punktu widzenia 90 to nie tak dużo na keto.

      Jeśli chodzi o redukcję - może coś nie gra w diecie? Może nie jest to "clean keto"? Może być sporo deserków? Może warto jednak dorzucić trening, zachęcam!:)I warto zadbać o gęstą odżywczo dietę (zamiast kawałka boczku i jajka w majonezie to kawałek rybki i pół talerza brokułów).

      Zachęcam również do przeczytania mojego artykułu "jak redukować". Może coś wyjaśni :)

      Pozdrawiam serdecznie :)

      Usuń
    2. Dziekuję za odpowiedź. Pomijam dokładność miernika bo nie mam go w tej chwili jak zweryfikować. Natomiast mam nowy przyklad. W tygodniu zintensyfikowałem IF i pierwszy posiłek jem około 16 tej - w weekend z reguły wcześniej - koło 13-14. Wczoraj koło 15tej zjadłem kilka plastrów pieczonego brzuszka z duża garscią brukselki. Do tego tłusta kawa orzechy a po paru godzinach przegryzłem parę plastrów salami i sera zółtego i popiłem szklanką rosołu. Późnym wieczorem usiadłem do netfliksa i przegryzłem kilka różyczek surowego kalafiora. Dziś, w południe pomiar cukru 6.1 a ketonów 0.9. Wypiłem tylko szklankę czarnej kawy. Może nie liczę makroskładników, ale deserów nie jem, białka na pewno poniżej 1g/kg masy. Cukier z nabiału, może z brukselki i orzechów, ale skąd to 6.1 po 15 godzinach postu? Aż boję się pomyśleć ile było wieczorem.
      Proszę o Twoją opinię i pozdrawiam.

      Usuń
    3. Czy wszystkie wyniki są ok? Hormony, tarczyca, próby wątrobowe? Może warto byłoby zrobić kompleksowe jeśli nie były robione. Tutaj jest za mało danych. Zero danych o środowisku około-dietetycznym: stres, higiena snu, zadbanie o ekspozycję na światło dnia i unikanie sztucznego światła, może jest praca na nocki? Ja nie jestem też za niejedzeniem śniadania, może stąd wynikają te problemy z cukrem. Nie jest to pomiar poranny, może warto przesunąć IF. 6,1 w południe to około 110mg/dl... no nie jest to mało, ale też nie jest to kosmiczny próg.

      Oczywiście należy pamiętać, że w nocy mimo wszystko zachodzi glukoneogeneza - powstają cząsteczki cukru z nie cukrowych prekursorów - aminokwasy itp. Wygląda jakby ten stan utrzymywał się do południa - czyli do okolic pierwszego posiłku.
      Proponuję zrobić też pomiary na czczo rano po przebudzeniu oraz pomiary przed keto posiłkiem, 30,60 i 90 min po. Może takie dane coś więcej wskażą.

      Pozdrawiam!

      Usuń
  6. czym sie rozni ketoza pdzywcza od klinicznej? w kontekscie migren pytam :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ketoza odżywcza to taka, którą stosuje większość osób. Nazwijmy ją "zwykła" :) Ketoza kliniczna jest bardzo bardzo mocno nastawiona na dużą ilość ketonów w kontekście terapeutycznym. Natomiast jeśli chodzi o migreny.. to bardzo słabo przebadany temat. Być może sprawdzą się oba typy i nie trzeba będzie gonić za liczbą ketonów, a być może trzeba będzie trzymać perfekcyjnie czystą miskę i dodatkowo suplementować MCT/BHB, żeby były w największej ilości.

      Pozdrawiam serdecznie! :)

      Usuń
  7. Dzień dobry!
    Bardzo fajny merytoryczny artykuł.
    Ja sam dietę ketogenną zacząłem około 3 miesiące temu. Jedyne węgle jakie spożywam są z warzyw (zielonych, troszeczkę pomidorów i cebuli), tłustego nabiału, np. śmietana, orzechów, awokado. Piję sporo wody - 2-3 l., myślę, że dostarczam elektrolity (warzywa, zupa mocy, sól, trochę czekolady 90%). Na razie jakichś większych pozytywnych efektów nie zauważyłem (może troszeczkę więcej energii), waga, po początkowej utracie 2 kilogramów, stoi w miejscu (nie jest to mój priorytet, ale parę kilo przydałoby się zrzucić). Wg pasków mam dość wysokie stężenie ketonów w moczu, chyba za duże jak na tak długi okres diety (chociaż ostatnio paski wydają się trochę bledsze). Nie zależy mi na cyferkach, a bardziej chciałbym oceniać mój stan zdrowia na podstawie samopoczucia także nie kupowałem do tej pory glukometru (oszczędność też miała tu znaczenie :)). Może jednak będę musiał ponieważ mam jeden problem. W większość dni, szczególnie rano mam lekkie zawroty głowy. Około miesiąca temu, z zupełnie innych przyczyn (diagnoza lekkiego niedosłuchu) miałem robiony rezonans głowy i wszystko jest tam ok. Wydaje mi się, że ma to związek z dietą ponieważ wcześniej takie symptomy u mnie nie występowały. Czy powodem może być to, że mam niską zawartość cukru we krwi, a organizm, pomimo 3 miesięcy diety, jeszcze nie w pełni przestawił się na ciała ketonowe? Poza tym rano (kiedy najbardziej odczuwam tę dolegliwość) jest najwyższe stężenie kortyzolu i w związku z tym mniej ciał ketonowych we krwi. Ponieważ zawroty głowy są jednym z objawów hipoglikemii, tak sobie kombinuję, że być może to jest przyczyną. Jak uważasz? Czy jest to możliwe? I ewentualnie co powinienem zrobić? Dodać trochę węgli? Trochę mi szkoda bo jak widać łatwo się mój organizm do ciał ketonowych nie adaptuje i nie chciałbym przerywać tego procesu. A może zwiększyć białko, obecnie jest na poziomie ok. 1 gram na kg masy ciała, żeby pobudzić glukoneogenezę? A może po prostu zwiększyć tłuszcz licząc na przyspieszenie adaptacji i trochę jeszcze poczekać? A może coś innego mogłoby być przyczyną? To trochę trudny czas na szukanie porad u lekarzy czy dietetyków. Poza tym mam średnie doświadczenia jeśli chodzi o ich zrozumienie dla tej diety i wiedzę o niej także mam nadzieję na rozwikłanie tego problemu być może z Twoją pomocą.
    Obojętnie, czy odpowiesz mi na tę wiadomość czy nie bardzo dziękuję bo sporo się z tej strony dowiedziałem na interesujące mnie tematy.
    Pozdrawiam serdecznie!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dzień dobry,
      zawroty głowy po nocy mogą być także objawem niedoboru elektrolitów np sodu z soli lub po prostu odwodnienia. Może warto sprawdzić tym glukometrem pomiary rano zarówno cukru i ketonów. I ketony warto też po kilku godzinach od posiłku np po południu. Trochę w tym momencie strzelamy w ciemno. Warto też zrobić badania po tych kilku miesiącach i porównać do tych sprzed keto. Bazowanie na pomiarach z moczu niewiele daje.

      Pozdrawiam serdecznie i dziękuję za uznanie!:)

      Usuń

Print